Τα καμίνια στο Γαλάτσι

Αξιολόγηση Χρήστη: 0 / 5

Αστέρια ΑνενεργάΑστέρια ΑνενεργάΑστέρια ΑνενεργάΑστέρια ΑνενεργάΑστέρια Ανενεργά
 

ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ ΓΙΑ ΤΑ ΚΑΜΙΝΙΑ ΣΤΟ ΓΑΛΑΤΣΙ

Η Αθήνα στις αρχές του 20ου αιώνα γνώρισε το φαινόμενο της ανοικοδόμησης. Η πόλη επεκτείνονταν διαρκώς. Στην περιφέρεια της πόλης άρχισαν να δημιουργούνται εγκαταστάσεις παραγωγής και κατεργασίας οικοδομικών υλικών. Ως τέτοιες παρουσιάζονται και οι εγκαταστάσεις του λατομείου, του σπαστήρα και του καμινιού.

Στο Γαλάτσι υπάρχουν δύο καμίνια. Το ένα βρίσκεται στην περιοχή Τουρκοβούνια δίπλα στο ανενεργό πλέον λατομείο και αποτελεί ιστορικό δείγμα του φούρνου "περιοδικής καύσης". Το καμίνι που βρίσκεται στην οδό Καραϊσκάκη με το οποίο θα ασχοληθούμε παρακάτω είναι τύπου Hoffman και ιδιοκτήτες του ήταν δύο έλληνες από την Κρήτη ονομαζόμενοι Τσιδάκης και Μιχαλάκης. Η παραπάνω αναφερόμενη ασβεστοκάμινος είναι γνωστό ότι κατασκευάστηκε το 1933 από γερμανό μηχανικό και έλληνες τεχνίτες από τη Δράμα.

Η λειτουργία του εν λόγου καμινιού χωρίζεται σε δύο περιόδους σε σχέση με το είδος της πρώτης ύλης της καύσης. Στην πρώτη περίοδο χρησιμοποιούσαν κάρβουνο το οποίο οι θερμαστές έριχναν από το δώμα μέσω των οπών τροφοδοσίας (φουγαράκια). Η κατανάλωση σε κάρβουνο αντιστοιχούσε σε τέσσερα καρότσια ανά τρύπα. Μετά το 1958 το κάρβουνο αντικαταστάθηκε από το πετρέλαιο. Έτσι τα "δωμάτια" στα οποία γίνονταν η καύση τροφοδοτούνταν με καυτό πετρέλαιο μέσω σωλήνων που εισχωρούσαν στις τρύπες. Η τροφοδότηση γινόταν με καυστήρες με μπεκ. Γύρω στο 1970 το καμίνι έπαψε να λειτουργεί.

ΓΕΝΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ

Το καμίνι είναι ένα βιομηχανικό κτίριο - μηχανή. Η μορφή και το σχήμα του ανταποκρίνονται στον τρόπο λειτουργίας του και στην παραγωγική δραστηριότητα του. Έχει κάτοψη ορθογωνική με ημικυκλικές απολήξεις στις μικρές πλευρές του. Οι εξωτερικές του διαστάσεις είναι 15,60 χ 41,85. Είναι συμμετρικό ως προς τον κατά μήκος και κατά πλάτος άξονα. Η καμινάδα βρίσκεται πάνω στον κατά μήκος άξονα, ανατολικά του καμινιού. Στην βόρεια πλευρά του κτιρίου το μπετονένιο κτίσμα αποτελεί προσθήκη μεταγενέστερης περιόδου και εξυπηρέτησε την εγκατάσταση τροφοδότησης του δικτύου με πετρέλαιο για καύσιμη ύλη.
Το καμίνι αποτελείται από δύο τμήματα την βάση και την στέγαση. Η βάση ήταν το σημαντικότερο τμήμα στην παραγωγική διαδικασία. Το ύψος της βάσης είναι τριάμισι μέτρα και ο κορφιάς της στέγασης είναι στα επτά μέτρα.

ΤΥΠΟΛΟΓΙΑ - ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ

Το καμίνι Hoffman είναι η εξέλιξη του φούρνου "περιοδικής καύσης". Σχεδιάστηκε αρχικά για την παραγωγή ασβέστη και κεραμικών αντικειμένων και στη συνέχεια χρησιμοποιήθηκε στην παραγωγή τούβλων. Βασική καινοτομία του καμινιού Hoffman ήταν η εφαρμογή της συνεχούς καύσης. Πρωτοπαρουσιάστηκε στην παγκόσμια έκθεση του Παρισιού 1867.

Η μορφολογία του είναι κυκλικής ή ορθογωνικής κάτοψης με ημικυκλικές απολήξεις στις μικρές πλευρές. Αποτελούνταν από μία στοά στην οποία τοποθετούσαν το υλικό και από ένα θάλαμο καπνού που επικοινωνούσε απευθείας με την εξωτερική καμινάδα. Η στοά ήταν κατασκευασμένη με θόλο και επικοινωνούσε με το εξωτερικό περιβάλλον εργασίας μέσα από 14-18 συμμετρικά ανοίγματα από όπου έφερναν το υλικό και το τοποθετούσαν στα συμμετρικά "δωμάτια" της στοάς. Κάθε "δωμάτιο" επεκτείνονταν από άνοιγμα σε άνοιγμα και καθοριζόταν από χτιστούς εγκάρσιους τοίχους. Μέσα σε αυτά τα "δωμάτια" της στοάς γινότανη καύση του υλικού. Η στοά επικοινωνούσε και με τον κεντρικό θάλαμο καπνού μέσω αγωγών ή καναλιών. Αυτά μπορούσαν να ανοίγουν και να κλείνουν , από το επάνω επίπεδο της κατασκευής, μετακινώντας μία μεταλλική σωλήνα που στην άκρη της ήταν τοποθετημένη μία "τάπα" ή μία "καμπάνα". Τον θόλο της στοάς διαπερνούσαν πολλές σειρές από τρύπες απ' όπου περνούσε το υλικό καύσης και οι οποίες έκλειναν με καπάκια από χυτοσίδηρο. Συνήθως όλη η κατασκευή ήταν στεγασμένη.

ΤΡΟΠΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ

Η πρώτη ύλη, η ασβεστόπετρα ερχόταν σε μεγάλα κομμάτια και η θραύση της σε μικρότερα γινόταν επί τόπου. Το πέτρωμα χτιζόταν μέσα στα "δωμάτια", με τέτοιο τρόπο ώστε να αφήνει κυλινδρικό κενό, κανάλι, κάτω από τις κυλινδρικές τρύπες εισαγωγής καύσιμης ύλης. Με αυτόν τον τρόπο το κάρβουνο μπορούσε να εισχωρήσει ακόμα και στα κατώτερα στρώματα του χτισμένου πετρώματος.

Τρία είναι τα στοιχεία που παίζουν πρωταγωνιστικό ρόλο στην συνεχή λειτουργία του καμινιού. Αυτά είναι και τα στοιχεία που μεταβάλλονται περιοδικά. Πρόκειται για τα ανοίγματα στον εξωτερικό τοίχο, τους αγωγούς αέρος των δωματίων και τον μετακινούμενο διαχωριστικό τοίχο ανάμεσα σε δύο δωμάτια. Αυτά σε συγκεκριμένο συνδυασμό μεταξύ τους καθορίζουν - διακόπτοντας και επιτρέποντας την ροή του - την περιστροφική πορεία του αέρα. Η διακοπή αυτή πραγματοποιείται με το κτίσιμο του διαχωριστικού τοίχου-φράγματος. Αυτό γίνεται για να εμποδίσει την κυκλοφορία του αέρα και του καπνού. Η μόνη ανοιχτή δίοδος που μένει είναι ο αγωγός αέρος του τελευταίου "δωματίου" πριν το φράγμα.

Στην αρχή της διαδικασίας τοποθετείται το υλικό, τούβλα ή ασβεστόπετρα, σε ένα "δωμάτιο". Στη συνέχεια ανοίγει η πόρτα του επόμενου "δωματίου" η οποία όπως και οι υπόλοιπες πόρτες σε όλη τη διαδικασία είναι προσεκτικά κτισμένες από εξειδικευμένους μαστόρους. Η πιο έντονη καύση γίνεται τη στιγμή εκείνη στο διαμετρικά αντίθετο σημείο. Τροφοδοτείται από τον αέρα που εισέρχεται από αυτές τις δυο πόρτες και μεταφέρεται από την αναρρόφηση της καμινάδας.
Ο αέρας , διασχίζοντας τα "δωμάτια", συναντάει το υλικό σε τρεις διαφορετικές φάσεις:

• Αρχικά περνάει από το ήδη ψημένο υλικό (ασβεστόπετρα-τούβλα) και το ψύχει.
• Στη συνέχεια φτάνοντας στο σημείο έντονης καύσης, όπου η θερμοκρασία είναι πολύ υψηλή, θερμαίνεται και
• Τέλος, συνεχίζοντας την πορεία του διαπερνά και στεγνώνει το υπόλοιπο υλικό που περιμένει να ψηθεί.

Αφού αδειάσει το δεύτερο "δωμάτιο" και αφού αρχίσει να επανατοποθετείται το υλικό στο πρώτο "δωμάτιο", η πόρτα του κτίζεται και κατασκευάζεται ένα νέο φράγμα ανάμεσα στο πρώτο και το δεύτερο "δωμάτιο". Κατόπιν ανοίγει το κανάλι του καπνού του δεύτερου "δωματίου" και κλείνει εκείνο του τελευταίου. Τέλος ανοίγει η πόρτα του τρίτου δωματίου, όπου είναι ήδη έτοιμο το προϊόν που έχει ψυχθεί. Με την ρίψη καύσιμης ύλης μέσα από τις τρύπες της οροφής της στοάς, η καύση προχωράει κατά ένα δωμάτιο. Αυτή η λειτουργία, αυτός ο κύκλος παραγωγής συνεχίζεται αδιαλείπτως όλο το εικοσιτετράωρο.