kentriko banner omorfos teliko33kosmos

inGalatsi

Ριζούπολη

Η Ριζούπολη είναι συνοικία της Αθήνας που βρίσκεται στα βόρεια του δήμου Αθηναίων, ανάμεσα στον Περισσό, τη Νέα Ιωνία και τα Άνω Πατήσια. Συνορεύει επίσης με την συνοικία του Προμπονά.

Η ονομασία της οφείλεται στον Ιωάννη Ριζόπουλο (αρχικά Ριζόπολη, μετέπειτα Ριζούπολη), ο οποίος στις αρχές του 20ου αιώνα κατασκεύασε σπίτια, καταστήματα, δρόμους κλπ., καθώς ως τότε η περιοχή ήταν ημιαγροτική. Μετά τη Μικρασιατική καταστροφή δημιουργήθηκαν προσφυγικοί οικισμοί, ενώ αργότερα η Ριζούπολη υπήρξε βιομηχανική περιοχή και ακόμα και σήμερα συναντώνται παλιά εγκαταλελειμμένα εργοστάσια και αποθήκες. Την τελευταία δεκαετία, πολλά εργοστάσια αναπλάθωνται και διαμορφώνονται σε εμπορικά καταστήματα ή γραφεία εταιριών, ενώ υπάρχει και ανοικοδόμηση νέων πολυκατοικιών.

Από την Ριζούπολη διέρχεται ο ηλεκτρικός σιδηρόδρομος και η περιοχή εξυπηρετείται από το σταθμό Άνω Πατησίων ή τον σταθμό Περισσού.

Στην περιοχή της Ριζούπολης βρίσκεται το γήπεδο της ομάδας του Απόλλωνα Σμύρνης.

 

Το σπήλαιο Προφήτη Ηλία Ριζούπολης

Στην περιοχή της Ριζούπολης, στην περιοχή της εκκλησίας του Προφήτη Ηλία υπάρχει υπόγειο σπήλαιο έκτασης 2.500 τ.μ.. Πρόκειται για το μεγαλύτερο σπήλαιο της περιοχής του λεκανοπεδίου της Αττικής. Στο σπήλαιο έχουν εντοπιστεί ίχνη ανθρώπινης παρουσίας από την 5η χιλιετία π.χ. Θεωρείται πως χρησιμοποιούταν ως κρυσφήγετο από τον λήσταρχο Νταβέλη. Το σπήλαιο σήμερα έχει υποστεί καταστροφές από την οικοδόμηση της περιοχής που προχώρησε παρά τις προειδοποιήσεις των ειδικών για μειωμένη στατικότητα της περιοχής. Η είσοδος του σπηλαίου είναι φραγμένη και βρίσκεται σε περιφραγμένο οικόπεδο.

Κυπριάδου

Η Κηπούπολη Κυπριάδη ή Κυπριάδου είναι βόρεια συνοικία του Δήμου Αθηναίων. Συνορεύει με το Δήμο Γαλατσίου, τη Λαμπρινή, τη Ριζούπολη, το Τέρμα Πατησίων (Αλυσίδα) και τη Γκράβα. Υπήρξε η πρώτη κηπούπολη της Αθήνας και μια από τις ωραιότερες και υγιεινότερες συνοικίες της.

 

Κυπριάδου, Πλατεία Παπαλουκά. Διακρίνεται η προτομή του Γιαννούλη Χαλεπά

Στη συνοικία Κυπριάδη υπάρχουν πέντε κύριες πλατείες: Παπαδιαμάντη, Σ.Παπαλουκά, Κ. Νικολόπουλου, Καρκαβίτσα και ανώνυμη στο τέρμα της οδού Σάουμπερτ, ενός δρόμου-πρασιάς. Στην περιοχή της συνοικίας υπάρχει και η εκκλησία Κοιμήσεως της Θεοτόκου.

 

Ιστορία Κυπριάδου

Η ίδρυση της συνοικίας Κυπριάδη οφείλεται στις ενέργειες του γεωπόνου - μηχανικού Επαμεινώνδα Κυπριάδη, από τον οποίο και πήρε την ονομασία της. Ο Επαμεινώνδας Κυπριάδης, γεννημένος στην Αλεξάνδρεια το 1888, ήταν αυτός που πραγματοποίησε την πορθμειακή σύνδεση Ρίου - Αντιρρίου το 1947.

Το 1919, ο Επ. Κυπριάδης ιδρύει την εταιρεία «Κυπριάδης - Κυριαζής και Σία» (στην περιοχή έμεινε αργότερα και ο ίδιος, στην οδό Μητσάκη, σε σπίτι με μεγάλο κήπο και πηγάδι) και χτίζει - σε μεγάλη έκταση που είχε αγοράσει στα Πατήσια ο πατέρας του Μίνως Κυπριάδης (1845 - 1919) - την "Κηπούπολη Κυπριάδη", πρότυπη από πολεοδομική άποψη συνοικία. Διάνοιξε δρόμους με μεγάλα πεζοδρόμια και προβλεπόμενη πρασιά για τις οικοδομές ("πανταχόθεν ελεύθερες") και ρυμοτόμησε την περιοχή με μεγάλες πλατείες, έτσι ώστε η καθεμία να "κοιτάζει" τουλάχιστον άλλη μία. Τα σχέδια αυτά αξιοποιήθηκαν αργότερα για το σχεδιασμό του Ψυχικού. Ενώ όμως εκεί η δόμηση παρέμεινε χαμηλή και οι πρασιές διατηρήθηκαν, στην περιοχή Κυπριάδη "δόθηκαν" πολλοί όροφοι, οι πρασιές γενικά καταπατήθηκαν και η ισορροπία χαμηλής οίκησης - πλατιών δρόμων διαταράχτηκε βίαια.

Τέλος, ο Κυπριάδης έχτισε και ο ίδιος εξαιρετικά διώροφα σπίτια, από δικό του νταμάρι (που σώζεται στο τέλος οδού Ορφανίδου, στις παρυφές των Τουρκοβουνιών). Χρησιμοποιoύσε τυποποιημένα δομικά υλικά και κατασκεύαζε φθηνές επαύλεις, που διέθετε σε δημοσίους και τραπεζικούς υπαλλήλους σε τιμή κόστους. Πολλές οικίες τότε φτιάχτηκαν από το μηχανικό (και στρατιωτικό) Άρη Χρόνη, γυναικάδελφο του αγωνιστή της εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης Δημήτρη Γληνού, που ζούσε και ο ίδιος στην περιοχή (οδός Πολυλά, σωζόμενη βίλα "Λιλή").

 

 

"Σχολή Κυπριάδη"

Η Κυπριάδου υπήρξε περιοχή καλλιτεχνών, συγγραφέων και διανοουμένων. Εκεί δημιουργήθηκε μια συγκέντρωση εργαστηρίων γνωστών ζωγράφων, αντιπροσώπων εν μέρει της Γενιάς του '30. Ανάμεσα σ' αυτούς ήταν οι ζωγράφοι Φώτης Κόντογλου, Σπύρος Παπαλουκάς, Ουμβέρτος Αργυρός, Σπύρος Βικάτος, Γιάννης Σπυρόπουλος, Γιώργος Βακαλό, Νίτσα και Φούλα Καναρέλλη, η γλύπτρια και κεραμίστρια Φρόσω Ευθυμιάδη - Μενεγάκη κλπ. Επίσης ο αρχιτέκτονας Δημήτρης Πικιώνης, ο συγγραφέας και ακαδημα'ι'κός Σπύρος Μελάς, ο αρχιμουσικός Αντίοχος Ευαγγελάτος και άλλοι.

'Ετσι, η Κηπούπολη Κυπριάδη στα χρόνια του Μεσοπολέμου απέκτησε τη φήμη ενός κέντρου εικαστικών τεχνών, το οποίο ο ζωγράφος Γιάννης Μόραλης είχε αποκαλέσει "Σχολή Κυπριάδη". Αντιπροσωπευτικοί πίνακες ζωγραφικής της περιοχής είναι τα "Σπίτια στου Κυπριάδη" (1941) του Σπύρου Παπαλουκά και "Τα νταμάρια του Κυπριάδη" (1930) του Γιάννη Τσαρούχη.

 

 

Επώνυμοι Οικιστές

Στην περιοχή του Κυπριάδη, πέρα από τους παραπάνω αναφερόμενους, είχαν ή έχουν τις κατοικίες τους και μουσικοσυνθέτες, πανεπιστημιακοί, βιομήχανοι, ανώτεροι δημόσιοι λειτουργοί, ηθοποιοί, όπως οι Δημήτρης Πικιώνης (αρχιτέκτονας, καθηγητής του Πολυτεχνείου), Ηλίας Μαριολόπουλος (πανεπιστημιακός, πρόεδρος της Ακαδημίας), Αντίοχος Ευαγγελάτος (αρχιμουσικός, συνθέτης, διευθυντής ορχήστρας), Γιώργος Γεωργιάδης (μουσικοσυνθέτης, καθηγητής ορθοφωνίας και αγωγής προφορικού λόγου), Σπύρος Ευαγγελάτος (σκηνοθέτης), Σπύρος Μαρινάτος (αρχαιολόγος, ακαδημαϊκός), Δημήτρης Γληνός (παιδαγωγός, φιλόσοφος, πολιτικός), Φώτης Κόντογλου (αγιογράφος, συγγραφέας), Αλέξανδρος Μερκάτης (μέγας αυλάρχης του βασιλιά Γεωργίου Β'), Κωνσταντίνος Ποδότας (διευθυντής της Αστυνομίας Πόλεων), Γεώργιος Χατζιδάκις (σχολάρχης), Νίκος Ζαχαρόπουλος (διευθυντής Αστυνομίας Πόλεων περιοχής Κυπριάδου), Παπαγιάννης (μεταξονηματουργός της "Χρυσαλλίδας"), Αντζουλάτος (βιομήχανος), Γιώργος Στρίγγος (καθηγητής του Πολυτεχνείου), Δημήτρης Σφήκας (Γενικός Επιθεωρητής Δημόσιας Διοίκησης, συγγραφέας), Μιχάλης Ιερόπουλος (καθηγητής Αγγλικών, φροντιστής), Σταύρος Βαλσαμάκης (αρχηγός χωροφυλακής), Πανταζής Φύσσας (γιατρός, διοικητής του Υγειονομικού της Πολεμικής Αεροπορίας), Δημόκριτος Σημίτης (βιομήχανος υαλουργίας), Ασπρογέρακας (βιομήχανος), Δημήτρης Κωνσταντινίδης (διευθυντής εταιρίας Κωπαϊδας), Καλή Καλό (ηθοποιός), Θανάσης Βέγγος (ηθοποιός, σκηνοθέτης), Δευκαλίων Κόμης (ηθοποιός, ιδιοκτήτης μπαρ), Λάκης Λαζόπουλος (ηθοποιός, συγγραφέας, σκηνοθέτης), Δημήτρης Φύσσας (συγγραφέας), Καίτη Μαυρομμάτη (ζωγράφος) κ.λπ.

 

Υπαίθρια γλυπτική

Στην Πλατεία Παπαδιαμάντη έχει στηθεί από το Δήμο Αθηναίων, το 1969, η μαρμάρινη προτομή του πεζογράφου Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη, έργο της γλύπτριας Λουκίας Γεωργαντή (1919 - 2001).

Στην Πλατεία Παπαλουκά έχει τοποθετηθεί από το Δήμο Αθηναίων, το 1972, η προτομή του γλύπτη Γιαννούλη Χαλεπά, που κρατά στο χέρι του εργαλείο μαρμαρογλυπτικής, φιλοτεχνημένη επίσης από τη γλύπτρια Λουκία Γεωργαντή. Στην ομώνυμη πλατεία ήταν και το σπίτι του ζωγράφου Σπύρου Παπαλουκά, σε σχέδια του Δημήτρη Πικιώνη, κατεδαφισμένο σήμερα.

Στη συμβολή των οδών Αγίας Λαύρας, Χαλεπά και Ροστάν, σε μικρή πλατεία - κηπάριο, είχε τοποθετηθεί, προς την πλευρά της κεντρικής οδού Αγ. Λαύρας (δυτικά), το ολόσωμο από μάρμαρο, γυμνό και κομψότατο άγαλμα της "Εύας", έργο του γλύπτη Γρηγόρη Ζευγώλη (1886 - 1950). Με το αριστερό χέρι η Εύα κρατάει το μήλο, ενώ στα πόδια της σέρνεται ο όφις. Το άγαλμα της Εύας είχε παραγγελθεί από τον Κυπριαδίτη αρχιτέκτονα Δημήτρη Πικιώνη. Εξαιτίας του αγάλματος αυτού, ο χώρος είχε ονομαστεί "πλατεία της Εύας".

Στη διάρκεια της δικτατορίας, λόγω της γυμνότητάς του, το γλυπτό απομακρύνθηκε και αποτέθηκε στην Πλατεία Κυψέλης. Στη θέση του τοποθετήθηκε η μαρμάρινη προτομή του Κωνσταντίνου Νικολόπουλου, πρώην Δημάρχου Αθηναίων (1951 - 1955), την οποία έχει φιλοτεχνήσει η γλύπτρια Κατερίνα Χαλεπά - Κατσάτου (γεν. 1925). Έτσι η μικρή πλατεία μετονομάστηκε σε "Πλατεία Νικολόπουλου". Αργότερα, μετά από πολυετείς ενέργειες του πολιτιστικού συλλόγου "Αναγέννηση" της περιοχής Κυπριάδη, ο Δήμος Αθηναίων αποφάσισε την επαναφορά της Εύας στην πλατεία (1995). Μόνο που η πλατεία είχε πλέον μετονομαστεί σε "Νικολόπουλου", ενώ το όμορφο άγαλμα της Εύας τοποθετήθηκε στο πίσω (ανατολικό) μέρος του πάρκου, προς την οδό Χαλεπά.

Το 2000 τοποθετήθηκε στο προαύλιο του Ναού της Κοιμήσεως της Θεοτόκου μπρούντζινη προτομή του Κυπριαδίτη αγιογράφου και συγγραφέα Φώτη Κόντογλου, φιλοτεχνημένη από το γλύπτη Μιχάλη Ζερβό (γεν. 1942).

Αξιοθέατα Γαλατσίου

Ομορφοκκλησιά
 
Η Ομορφοκκλησιά είναι ναός αφιερωμένος στον Άγιο Γεώργιο ο οποίος χτίστηκε τον 12ο αιώνα πάνω σε λείψανα παλαιοχριστιανικής εκκλησίας, η οποία με τη σειρά της είχε χτιστεί πάνω σε λείψανα αρχαίου ναού. Διαθέτει σπάνιες τοιχογραφίες, ενώ γύρω από τον ναό έχουν βρεθεί αρχαία λείψανα του 5ου - 4ου αιώνα π.Χ., όπου πιστεύεται ότι υπήρχε αρχαίο νεκροταφείο.
 
Ναός Αγίας Γλυκερίας
 
Χτίστηκε το 1590 από την Οσία Φιλοθέη και για παραπάνω από 300 χρόνια χρησιμοποιήθηκε σαν παρθεναγωγείο, μοναστήρι και κρυφό σχολειό. Γκρεμίστηκε το 1927 για να οικοδομηθεί στην ίδια θέση ο σημερινός ναός. Η Αγία Γλυκερία αποτελεί την πολιούχο του Γαλατσίου.
 
Άλσος Βεΐκου
 
Το Άλσος Βεΐκου αποτελεί μια τεράστια έκταση πρασίνου και είναι ένας από τους μεγαλύτερους πνεύμονες της Αθήνας. Διαθέτει καφετέρια, παιδική χαρά, γήπεδα, θέατρο, θερινό κινηματογράφο και αποτελεί πόλο έλξης για πολλούς Αθηναίους τα σαββατοκύριακα.
 
Κλειστό Γαλατσίου
 
Το Κλειστό Γαλατσίου αποτελεί ένα υπερσύγχρονο κλειστό γήπεδο το οποίο κατασκευάστηκε το 2004 για τους Ολυμπιακούς Αγώνες της Αθήνας 2004 για τα αγωνίσματα της ρυθμικής γυμναστικής και της επιτραπέζιας αντισφαίρισης και ανήκει στην Ολυμπιακά Ακίνητα Α.Ε.
 
Σχολικό συγκρότημα Γκράβας
 
Το Σχολικό Συγκρότημα Γκράβας είναι το γνωστότερο και μεγαλύτερο συγκρότημα σχολείων στην Αθήνα, και βρίσκεται στο βόρειο τμήμα του δήμου Αθηναίων, κοντά στις συνοικίες Κυπριάδου, Περιβόλια και στα σύνορα με το δήμο Γαλατσίου ενώ περιλαμβάνει νηπιαγωγεία, δημοτικά, γυμνάσια, λύκεια, Τ.Ε.Ε. και Ι.Ε.Κ. του δήμου Αθηναίων και του δήμου Γαλατσίου.
 
Tουρκοβούνια και Αττικό Άλσος
 
Τα Τουρκοβούνια και το Αττικο Άλσος που βρίσκεται σε αυτά, αποτελούν δημοφιλή προορισμό για τους Αθηναίους, εξαιτίας της θέας που προσφέρουν και για τις καφετέριες, εστιατόρια και τον κινηματογράφο που διαθέτουν.

Γαλάτσι

Το Γαλάτσι είναι δήμος του πολεοδομικού συγκροτήματος της Αθήνας. Γεωγραφικά ανήκει στα βόρεια προάστια αν και με την συνεχόμενη επέκταση της Αθήνας, εντοπίζεται πλέον στο κέντρο της πόλης. Το Γαλάτσι ξεδιπλώνεται στους πρόποδες του λόφου Τουρκοβούνια που είναι ο υψηλότερος της Αθήνας και είναι από τις περιοχές της πρωτεύουσας με το μεγαλύτερο ποσοστό πρασίνου αλλά και μία από τις πιο πυκνοκατοικημένες ταυτόχρονα. Συνορεύει βόρεια με τη Νέα Ιωνία, ανατολικά με την Φιλοθέη και το Παλαιό Ψυχικό, ενώ στα νότια και δυτικά βρίσκεται ο δήμος Αθηναίων. Καταλαμβάνει έκταση περίπου 4 τετραγωνικά χιλιόμετρα, με μέσο υψόμετρο στα 160 μέτρα, και βρίσκεται περίπου 4 χιλιόμετρα βόρεια από το κέντρο της Αθήνας. Διοικητικά υπάγεται στη νομαρχία Αθηνών.

Με την εφαρμογή της νέας διοικητικής διαίρεσης της χώρας κατά το Πρόγραμμα Καλλικράτης το 2011 ουδεμία μεταβολή επήλθε στο Δήμο Γαλατσίου, σύμφωνα με το άρθρο 1,§ 5.1.Β αυτού.

 

Συνοικίες Γαλατσίου

Ο Δήμος Γαλατσίου περιλαμβάνει τις ακόλουθες συνοικίες: τα Κρητικά, τα Περιβόλια ή Ναξιώτικα, τα Καραγιαννέικα, τα Μενιδιάτικα, των Ακτημόνων, την Ομορφοκλησιά και τη Λαμπρινή. Η Λαμπρινή αποτελεί την πιο γνωστή περιοχή εκτός του κεντρικού Γαλατσίου, ενώ άλλη περιοχή η οποία είναι άμεσα συνδεδεμένη και συνορεύει με το Γαλάτσι είναι η Κυπριάδου.

Οι γειτονικές περιοχές του Δήμου Γαλατσίου είναι η Κυψέλη, το Ψυχικό, η Φιλοθέη, τα Πατήσια και ο Περισσός.


Το όνομα Γαλάτσι

 

Υπάρχουν διάφορες εκδοχές για την προέλευση του ονόματος Γαλάτσι. Μια από αυτές είναι ότι το 1851, κάποιος Συμεών Γαλάκης αγόρασε με συμβολαιογραφική πράξη στρέμματα γύρω από την Αγία Γλυκερία. Σύμφωνα με την ιδιωτική προφορά των Αθηναίων, που πρόφεραν το τ, τσ (κατά το Καρύτη - Καρύτση, Χαλκούτι - Χαλκούτσι) είναι λογικοφανής η εκδοχή το - κ - του ονόματός του να έγινε - τσ - και το Γαλάκης να έγινε Γαλάτσης - Γαλάτσι. Μια άλλη η οποία είναι πιο λογικοφανής είναι αυτή που αναφέρει ο Θεόδωρος Γκούντερα, φιλόλογος, που γράφει ότι τσοπάνηδες της περιοχής γύριζαν και φώναζαν: "Γάλα - γάλα - φρέσκο γαλατάκι". Επίσης, θα πρέπει να διερευνηθεί αν υπάρχει κάποια σχέση με την ομώνυμη παραθαλάσσια πόλη στην ανατολική Ρουμανία.


Σελίδα 3 από 3

3 IES AD

deseo teliko

boskopoula teliko

Uhair ingalatsi